Back

ⓘ Fəlsəfə



                                               

Fəlsəfə

Fəlsəfə - varlığın, insan təfəkkürünün və idrak prosesinin tabe olduğu ən ümumi qanuna uyğunluqlar haqqında elm. Fəlsəfə ictimai şüur formalarından biridir, nəticə etibarı ilə cəmiyyətin iqtisadi münasibətləri ilə müəyyən edilir.

                                               

AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu

Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müstəqil elmi qurumu kimi 1945-ci ildə təşkil olunmuşdur. İnstitut 1945-1950, 1950-1956-cı illərdə Tarix və Fəlsəfə İnstitutu, 1956-1967-ci illərdə Azərbaycan EA fəlsəfə sektoru, 1967-ci ildən 2002-ci ilin iyun ayına qədər Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu, 2002-ci ildən 2009-cu ilin yanvarınadək Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutu, 2009-cu ilin yanvarından 2014-cü ilin fevralına qədər Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutu adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. AMEA Rəyasət Heyətinin 27 fevral 2014-cü il tarixli qərarı ilə Fəlsəfə, ...

                                               

Antik fəlsəfə

Antik fəlsəfə - Antik dövrün fəlsəfəsidir, qədim yunan, ellinizm və qədim Roma dönəmlərini əhatı edir. Fəlsəfi irsin formalaşması yunan fəlsəfəöncəsi dövrdən başlanmışdır. Eyni zamanda bu prosesə Misir, Mesopotamiya və orta Şərq xalqlarının dünyagörüşü də təsir etmişdir. Birinci filosof Fales, sonuncu isə Boesius sayılır.

                                               

Siyasi fəlsəfə

Siyasi fəlsəfə - Fəlsəfə və siyasi elmin qovşağında yerləşən, siyasətə, siyasi dəyərlərə, siyasi gerçəkliyin mahiyyətinə və siyasi analizin ilkin intellektual şərtlərinə dair fikirləri öyrənən elm sahəsidir. Siyasi fəlsəfənin tədqiq etdiyi mövzulara siyasət, azadlıq, ədalət, mülkiyyət, hüquqlar, qanunlar və səlahiyyət sahibləri tərəfindən hüquqi bazanın gücləndirilməsi aiddir. Onlar nədirlər, onlara nəyə görə bəzən ümumiyyətlə ehtiyac var, siyasi gücü legitim edən nədir və o hansı hüquqlar və azadlıqları qorumalıdır və niyə, bu hansı formada olmaldıır və niyə, qanunla nədir, əgər varsa, və ...

                                               

Fəlsəfə tarixi

Fəlsəfə tarixi antik dövrdən bu günə qədər fəlsəfənin inkişaf yolunu, strategiyasını, filosofların fəlsəfi nəzəriyyələrini, sistemlərini, baxışlarını öyrənir. Fəlsəfə tarixinin subyekti fəlsəfə tarixçisidir. Fəlsəfə tarixi inkişaf müddətində müəyyən mərhələlərdən keçmiş, çoxsaylı müstəqil düşüncələr, ideyalar, nəzəriyyələrlə zənginləşmişdir. Fəlsəfə tarixçisi tarixşünaslıq elminin də məsələyə yanaşma üslub və metodlarından, kriteriyalarından çıxış edərək Fəlsəfə tarixi ni öyrənir. Antik dövrdən bu yana Fəlsəfə tarixi fəlsəfəni dövrlərə və yerlərə bölərək mərhələli şəkildə tədqiq edir. İlk ...

                                               

Fəlsəfə doktoru

Fəlsəfə doktoru - elm sahələri üzrə doktoranturada verilən yüksək elmi dərəcə Fəlsəfə doktoru – elmi dərəcə; ali təhsilli, namizədlik minimumlarını ödədikdən və namizədlik dissertasiyasını müdafiə etdikdən sonra ali təhsilli şəxsə verilir; Elmlər namizədi dərəcəsi ali məktəblərin fakültələrin, yaxud elmi-tədqiqat müəssisələrinin ixtisaslaşdırılmış elmi şuralarının təqdimatı əsasında Ali Attestasiya Komissiyasında təsdiq olunur. Elmlər namizədi dərəcəsi – elmlər namizədi alimlik dərəcəsi adı müvafiq ali təhsili olan, müəyyən edilmiş imtahanları müvəffəqiyyətlə vermiş, alimlik dərəcələrinin ...

                                               

Abstrakt

Abstrakt – tamın bir tərəfi, birtərəfli, sadə, inkişaf etməmiş olan hissəsi. Azərbaycan dilində işlək ifadə kimi, ərəbcədən keçmə mücərrəd ifadəsi istifadə olunur.

                                               

Additiv

Additiv və Qeyri-Additiv – tam və onu təşkil edən hissələr arasındakı nisbətin tiplərini əks etdirən anlayışlar.

                                               

Adi

Adi - daima rast gəlinən, sistemə salınmış, insanlarda təəccüb doğurmayan, təkrarlanan, ənənələri olan, nadir halda dəyişilən, rastlaşanda maraq doğurmayan, heç nə ilə seçilməyən hal, vəziyyət, insan, situasiya və s.

                                               

Axtarış

Axtarış - nəyisə tapmağa, əldə etməyə yönələn hərəkət. Yeni və ya itirilmiş informasiya, bilik, nəticə və sərvət əldə etmək üçün edilən fasiləsiz cəhddir. Axtarış eyni zamanda təbiət, insan haqqında biliklərin məqsədyönlü toplanmasıdır. İnternetdə informasiya ələd etmək üçün axtarış sistemindən istifadə edilir.

                                               

Aksidensiya

Aksidensiya fərqli müvəqqəti, keçici, qeyri mühüm xassəsini nəzərdə tutan fəlsəfi termindir. Aksidensiya termini fəlsəfə tarixi boyunca fəqli mənalarda işlədilmişdir. Azərbaycan dilində aksidenisya termini əvəzinə daha çox tarixən "ərəz" termini işlənilirdi. Bu anlamda aksidensiya nisbətən, yeni, modern bir termindir və avropa mənşəli hesab olunur. Aksidensiya termini xristian fəlsəfəsində çox böyük əhəmiyyət daşıyır

                                               

Aksiya

Aksiya – hərəkət, fəaliyyət. Aksiya elə bir hərəkətdir ki, insanın hər hansı bir xarici səbəblə deyil, birbaşa istəkdən qaynaqlanır. Aksiyaların arxasında müstəqil iradə dayanır. Aksiya kəlməsi müasir sosioloji anlam kimi daha geniş mənalarda işlənməkdədir. İnsanların toplaşaraq hər hansı bir məkanda planlayaraq keçirdikləri kütləvi etiraz nümayişləri ilə eyni mənada da işlədilir.

Amoralizm
                                               

Amoralizm

Amoralizm - mövcud moral tələblərə əməl etməmək, bir sözlə, əxlaqsızlıq, pozğunluq etmək deməkdir. "Amoralizm" Azərbaycan dilinə hərfi tərcümədə "əxlaqsızlıq" kimi səslənir. Bizim gündəlik danışıq dilimizdə işlənən "əxlaqsız" sözü amoralist mənasındadır.

Epistema
                                               

Epistema

Epistema - fəlsəfə tarixindəki ümumi istifadəsiylə, məlumat mənasını verməkdədir. Fəlsəfənin alt qaynaqlarından biri olan epistemalogiya da epistema anlayışından gəlir. Epistemalogiya epistema və loqos terminlərinin birləşməsindən yaranır.

                                               

Fransız fəlsəfəsi

Fransız fəlsəfəsi, Fransız dilində fəlsəfə mənasını verən bu düşüncə, son dərəcə çoxyönümlü olmuşdur və yüz illərlə, Orta Əsrlərdəki Pyer Abelar sxolastikçiliyindən, Rene Dekart tərəfindən müasir fəlsəfənin qurulması ilə, XX əsr fəlsəfəsinə qədər, Qərb fəlsəfəsinə bir bütün olaraq təsir etmişdir. elm fəlsəfəsi, ekzistensializm, fenomenologiya, strukturalizm, postmodernizm.

Hipparxiya
                                               

Hipparxiya

Hipparkia - Yunan kinik filosof. İlk qadın filosoflardan biridir. Thebesli Kratesin arvadı, kinik filozoflardan Metroklesin bacısıdır. Antik Yunan və Romada görülməmiş bir şəkildə əri ilə bərabər şəkildə yaşayan bir qadın olmağı və fəlsəfə ilə məşğul olması səbəbi ilə qeyri adi bir şəxsiyyət idi. Laertios Diogenesin" Məşhur Filosofların Yaşamları, Təlimləri və Deyimləri" adlı kitabında yer verilən tək qadın filosofdur.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →